شش کلاه تفکر و افزایش خلاقیت گروهی/با ذکر مثال برای شش کلاه تفکر


خلاقیت با تکنیک شش کلاه تفکر

آیا در مورد شش کلاه تفکر چیزی شنیده اید؟

تفکر قدرتی است که خداوند به همه انسان ها عطا کرده که با استفاده از آن برای زندگی و پیشرفت خود تصمیم گیری کنند

و مشکلات را از پیش روی بردارند.

به جرات می توان گفت که برای طرز تفکر و تصمیم گیری افراد هیچ گونه الگوی مشخصی وجود ندارد.

به همین دلیل در بیشتر مواقع، افراد زمان را برای برقراری ارتباط مؤثر از دست می دهند.

(شش کلاه تفکر) به هر فردی می آموزد که به افکار خود سر و سامان داده و خلاقانه تر فکر کنند.

تفکر، اصلی ترین عامل شکل گیری شخصیت انسان است اما این روزها کمتر به آن اهمیت می دهیم.

به مدیریت افکار خودمان توجهی نداریم و برای آن آموزش هم ندیدیم.

ضرورت نیاز آموزش این نوع تفکر در تمام دوران زندگی ما کاملاً مشهود بوده است.

چه زمانی که محصل بودیم و بعد وارد دانشگاه شدیم

و چه زمانی که کسب و کار راه اندازی کردیم و به دنبال رشد و پیشرفت آن بودیم.

سرچشمه اصلی تمام انرژی یک انسان در تفکر اوست.

به طوری که هر چقدر هم که در آن مهارت قوی باشیم، باز هم نیاز هست که بهتر و بهتر بیندیشیم.

شش کلاه تفکر ابتدا تفکر شما را ساده تر می کند.

نباید همزمان به مسائل مربوط به شش مورد احساسات، منطق، اطلاعات، امید و خلاقیت فکر کنند، تنها به یک موضوع فکر کند.

اما هدف اصلی شش کلاه تفکر، اعمال نوعی تغییر در روش تفکر می باشد.

اگر شخصی دائماً رأی مخالف داشته باشد

و دیدگاه او منفی باشد این بدان معناست که او کلاه سیاه بر سر گذاشته است.

از او باید ابتدا درخواست شود که کلاه سیاه را از سر برداشته و کلاه زرد را بر سر بگذارد و کمی مثبت فکر کند.

یادگیری این تکنیک می تواند به آنها در بهره وری بیشتر کمک کند. در ادامه به جزئیات این تکنیک اشاره خواهیم کرد:

شش کلاه تفکر چیست؟

اگر شما به طور طبیعی و ذاتی انسان خوشبینی هستید،

احتمالاً موقع تصمیم گیری کمتر متوجه ایرادات کار خود می شوید.

و یا برعکس اگر شما بسیار محتاط هستید، یا خطرات کار را بیشتر می بینید،

ممکن است فرصت هایی که به سمت شما روی می آورند را نبینید

و ساده از کنار آنها بگذرید.

شما می توانید در جلسات یا در حالت شخصی از تکنیک شش کلاه تفکر استفاده کنید.

فایده خاصی که این تکنیک در موقع جلسات دارد این است که

جلوی هرگونه برخورد نامناسب اعضای جلسه که درباره موضوع خاصی با هم اختلاف نظر دارند گرفته می شود.

چون این تکنیک به ما می آموزد که هر دیدگاه و طرز فکری ارزشمند و معتبر است.

اغلب بهترین تصمیمات از تغییر شیوه تفکر شما در مورد مشکلات و بررسی آنها از دیدگاه های مختلف می شود.

شش کلاه تفکر به شما کمک می کند

تا به مشکلات خود از دیدگاه های مختلف نگاه کنید

و همچنین ابزاری قوی در مواقعی است که

تصمیم گیری ها باید به صورت گروهی انجام شود.

در ادامه اشاره داریم به اینکه این شش کلاه و شش رنگ هر کدام چه معنایی دارند:

حتما بخوانید  هوش هیجانی به زبان ساده/تفاوت هوش هیجانی در زنان و مردان

کلاه سفید

با این کلاه تفکر، تمرکز شما بر روی داده های موجود بیشتر است.

بدون هیچ قضاوتی اطلاعات را بررسی می کنید.

 به اطلاعاتی که دارید دقت می کنید؛

آنها را تجزیه و تحلیل می کنید و از آنها درس می گیرید.

به دنبال شکاف هایی در علم و دانش خود باشید

و سعی کنید که آنها را پر کنید.

رنگ سفید چون رنگی خنثی است،

در واقع هنگام رویارویی با مسائل مختلف، شما نیز کمی خنثی و منفعل عمل می کنید،

یعنی بدون اینکه اقدام کنید تنها واقعیت ها را جستجو کرده و اطلاعات جمع آوری می کنید.

کلاه سرخ

کلاه سرخ توجه را به هیجانات، احساسات و جنبه های غیر استدلالی تفکر متمرکز می سازد.

فکر کردن با کلاه سرخ در نقطه مقابل کلاه سفید است.

در مورد کلاه سرخ باید به موارد زیر توجه کرد:

1- وقتی کلاه سرخ سرمان می گذاریم،

باید به احساسات، شهود، هیجانات و الهامات خود توجه کنیم.

در این شرایط دیگر نیازی به منطق و استدلال نیست.

2- وقتی کلاه سرخ بر سرمان می گذاریم،

باید هرگونه احساسات از مثبت تا منفی را بیان کنیم

و از هیچ چیز نباید ترسید.

نفرت ، ترس و هر گونه احساسات منفی برای درک شناخت تازه است.

3- کلاه سرخ به اندیشنده آزادی می دهد

تا با احساساتش شاعرانه تر رفتار کند.

کلاه سرخ به احساسات، حق نمایان شدن می دهد.

4- وقتی اندیشنده از کلاه سرخ استفاده می کند،

هرگز نباید در صدد توجیه احساساتش برآید،

تا برایشان به دنبال شالوده منطقی بگردد.

5- کلاه سرخ دو نوع گسترده از احساسات را در بر می گیرد.

اول احساسات معمولی که آنها را می شناسیم،

از قبیل هیجان های نیرومندی مانند

ترس و بی علاقگی به افراد زیرک تر از خودمان و سوء ظن.

دوم داوری های پیچیده که مربوط می شود

به نوعی احساساتی از قبیل حدس، شهود، ذوق، سلیقه، حس زیبایی شناسی و سایر گونه های تحقق احساسات.

 با “پوشیدن” کلاه قرمز، شما با استفاده از شهود، واکنش غریزی و احساسات خود به مشکلات نگاه می کنید.

همچنین، فکر می کنید که دیگران چه واکنش احساسی نسبت به مسائل مختلف نشان خواهند داد.

سعی کنید پاسخ افرادی که به طور کامل از استدلال ما مطلع نیستند درک کنید.

چون رنگ قرمز نشانه‌ی شور و هیجان است،

کلاه قرمز نیز بینش هیجانی را نشان می دهد

و در این شرایط تنها به جنبه‌های احساسی و غیراستدلالی از طرف شما توجه می شود.

 قرمز نماد دل است و نشانگر تفکر شهودی و تصمیم‌گیری دلی است.

کلاه قرمز بیشتر به هیجانات، احساسات و جنبه‌های غیر استدلالی توجه می‌کند.

در زمان تصمیم‌گیری با کلاه قرمز معمولاً به حرف دلتان گوش می‌دهید،

و آنچه به شما الهام می‌شود را نادیده نمی‌گیرید.

وقتی کلاه قرمز بر سر می‌گذارید،

هرگونه احساسات مثبت تا منفی را در ارتباط با موضوع در نظر می‌گیرید

و گاه می‌توانید احساسات دیگران را نیز در نظر بگیرید.

لازم است مراقب باشید که به دنبال توجیه احساسات خود نباشید

حتما بخوانید  ارتباطات چیست/ مفاهیم کلی رشته ارتباطات در یک نگاه

و واقعیت ها را نیز در تصمیم‌گیری لحاظ کنید.

بر سر داشتن کلاه قرمز کمک می‌کند تا درد یا نارضایتی از یک وضعیت احساس و ابراز شود،

احساس همدردی و همدلی با دیگران به وجود آید،

و تاثیر یک راهکار یا تصمیم بر خود و دیگران دیده شود.

کلاه زرد :

آفتابی و مثبت است.

کلاه زرد خوش بینانه است

و تفکر امیدوارانه و مثبت را شامل می شود.

کلاه زرد تفکر مثبت را نمایندگی می‌کند.

زرد نشانه آفتاب و مثبت است.

تفکر صاحب کلاه زرد بر محاسن و مزایا استوار است.

وی همیشه جنبه‌های مثبت و خوشبينانه موضوع مورد بررسی قرار می‌دهد.

می‌توان گفت که گرایشات کلاه زرد درست نقطه مقابل تمایلات کلاه سیاه است.

هر چه کلاه سیاه منفی‌نگر ،کلاه زرد مثبت‌اندیش است.

این کلاه به شما کمک می کند تا تفکر مثبت داشته باشید.

این دیدگاه خوش بینانه است که به شما کمک می کند

تا تمام مزایای تصمیمات خود را ببینید

و قدر آنها را بدانید.

کلاه زرد تفکر به شما کمک می کند

تا زمانی که همه چیز دشوار به نظر می رسد،

به تلاش و پشتکار خود ادامه دهید.

با استفاده از کلاه زرد و مثبت تفکر مدیران خوشبین می مانند که

اگر اقتصاد نابود شود، شرکت آنها می تواند سود سالم و خوبی را به دست آورد.

اگر آنها خوش شانس باشند، شاید بتوانند قبل از رکود بعدی ساختمان را به فروش برسانند،

یا به مستاجر با قرارداد های اجاره بلند مدت بسپارد.

زرد نماد نور و روشنی است،

که نشان دهنده تفکر مثبت‌اندیش است.

کلاه زرد عمدتاً جوانب مثبت یک موضوع را می‌بیند

و در زمان تصمیم‌گیری بیشتر به مزایای انتخاب مورد نظر فکر می‌کند، تا موانع و معایب.

وقتی کلاه زرد بر سر می‌گذارید، به دیگران امید می‌دهید،

داشته ها و فرصتها را یادآور می‌شوید،

پیشنهادات سازنده جهت بهبود می‌دهید،

و از تخیل و رویاپردازی استقبال می‌کنید.

البته کلاه زرد به معنای پذیرش و انتظار بی چون و چرای نتایج و دستاوردها نیست.

اگر تفکر کلاه زرد با سایر رنگها تعدیل و تکمیل نشود،

ممکن است موانع و ریسکها را نادیده بگیرد

و یا بر پایه اطلاعات کافی تصمیم‌گیری نکند.

کلاه سبز از شش کلاه تفکر:

چمن، رستنی ها و درختان بارور همه سبزند،

کلاه سبز نشانه خلاقیت و فکرهای تازه است.

کلاه سبز سمبل تفکر خلاق و تفکر جانبی است.

رنگ سبز نشانه رويش و باروری است.

به همین جهت از کلاه سبز برای ابراز ایده‌ها و راه‌حل‌های جدید و خلاقانه استفاده می‌شود.

صاحب کلاه سبز از نظرات کهنه و تکراری گریزان است

و از نظرات نو و متفاوت استقبال می‌کند.

این کلاه به تغییر علاقه‌مند است و بنابراین روی تغییر و تحول متمرکز می‌شود.

کلاه سبز نشان دهنده خلاقیت است.

 این جایی است که شما راه حل ها و ایده های خلاقانه برای رفع یک مشکل ایجاد می کنید.

 این روش تفکر آزاد است که در آن انتقاد کمی از ایده ها وجود دارد.

(شما می توانید طیف وسیعی از ابزارهای خلاقیت را برای کمک به خود و کسب و کارتان کشف کنید.)

حتما بخوانید  تفاوت رهبر و مدیر/آشنایی با انواع سبک های رهبری و مدیریت

رنگ سبز نشانه رویش و باروری است.

به همین جهت از کلاه سبز برای ابراز ایده‌ها و راه‌حل‌های جدید و خلاقانه استفاده می‌شود.

سبز نماد رویش و طبیعت است،

که نشانگر خلاقیت و نوآوری است.

کلاه سبز به دنبال حرف‌های نو، ایده‌های جدید، روشهای تازه و نگاه بکر به پدیده هاست.

وقتی کلاه سبز بر سر دارید،

می‌توانید با تفکر خلاق از زوایای جدید به موضوع بنگرید،

گزینه‌های متعدد و ایده‌های مختلف را در نظر بگیرید،

به دنبال راه‌های نوآورانه برای حل مسائل باشید،

و تصمیمات نامتعارف یا جسورانه بگیرید.

این روش تفکر، آزادانه از اندیشه‌ای به اندیشه‌ای دیگر سیر می‌کند

و ایده‌های مختلف را بدون داوری بررسی می‌کند.

اما، اگر این تنها روش تفکر باشد،

نقطه ضعف آن می‌تواند کمبود توجه به محدودیت ها و ریسک ها و نیز کمبود کل‌نگری باشد.

کلاه آبی از شش کلاه تفکر :

سرد است،

رنگ آسمان بالای سرما نیز است.

کلاه آبی با تنظیم و ساماندهی فرآیند تفکر ما سر و کار دارد.

وقتی کلاه آبی بر سر می گذاریم،

باید فراسوی همه دیدگاه ها و اندیشه ها پیش رویم.

رنگ آبی نماد نظارت بر فراسوی منظره هاست،

مانند آسمان که همه چیز را می پوشاند.

وقتی ما وارد یک جلسه می شویم

اگر مسئول نظم دادن،هدایت و رسیدن به نتایج مطلوب هستیم،

در آن صورت کلاه آبی بر سر داریم.

کلاه آبی ، کلاه نظارت است.

کلاه آبی به ما می گوید که

چه وقت و چه کسی چه رنگ کلاه را باید در سر داشته باشد

و به نوعی یک نگاه همه جانبه به مسئله دارد.

در مورد کلاه آبی دانستن موارد زیر ضروری است:

1- اندیشنده کلاه آبی مانند رهبر ارکستر است.

او کلاه های دیگر را برای استفاده فرا می خواند.

2- کلاه آبی کلاه نظارت است

و تلاش می کند بر کلیه روند کار و نتایج به دست آمده،

نظارت داشته باشد.

3- کلاه آبی محدودیت ها و اولویت ها را مشخص می کند و

تعیین می کند بر چه اساسی می توان به موقعیت رسید.

کلاه آبی آخرین کلاه تکنیک شش کلاه تفکر است.

این کلاه روی تفکر متمرکز است.

بنابراین وقتی کسی کلاه آبی را بر سر می‌گذارد

دیگر در مورد یک «موضوع» فکر نمی‌کند،

بلکه در مورد «تفکر درباره یک موضوع» فکر می‌کند.

این کلاه کنترل کننده و سازمان دهنده اندیشه‌ها است.

در واقع کسی که این کلاه را بر سر گذاشته،

نظرات بقیه کلاه‌ها را مورد ارزیابی قرار داده و سازمان‌دهی می‌کند.

در ضمن رنگ آبی سرد است.

این کلاه کنترل اوضاع را نشان می دهد.

تکنیک شش کلاه تفکر ادوارد دوبونو

یک روش قدرتمند برای تصمیم گیری از دیدگاه های مختلف است.

این تکنیک اجازه می دهد که

احساسات و شک و تردید به یک فرآیند کاملا منطقی تبدیل شود

و فرصتی را برای خلاقیت در تصمیم گیری ایجاد می کند.

تصمیم گیری با استفاده از تکنیک شش کلاه تفکر،

می تواند قوی تر و انعطاف پذیر تر از موارد دیگر باشد.

همچنین می تواند به پیشگیری از خطرات احتمالی در تصمیم گیری کمک کند.

 

شش کلاه تفکر

3 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *